Jak białostoccy esperantyści zabiegali o utworzenie biblioteki esperanckiej

12 maja 2010 uroczyste otwarcie w Centrum im. L. Zamenhofa przy ul. Warszawskiej 19 pierwszej w Polsce całkowicie esperanckiej publicznej biblioteki.



Rok 1910 - 70 esperantystów zebranych 29 maja 1910 r. w Białymstoku w Klubie Handlowców postanowiło założyć Towarzystwo im. Ludwika Zamenhofa. Zgodnie z proponowanym statutem „członkowie nie władający językiem esperanto nie mieli prawa wybieralności do Zarządu i korzystania z tworzonej biblioteki, czytelni, kursów i wszelkich innych urządzeń Towarzystwa”.


Rok 1923 - Jakub Szapiro wydał pierwszy przewodnik po Białymstoku w wersji esperanckiej. M.in. informował w nim, że Biblioteka im. Szolem Alejhem przy ul. Sienkiewicza 36 posiada bogatą kolekcję wydawnictw esperanckich.


Rok 1926 - Jak co roku obchodzono 15-go grudnia w Białymstoku i na całym świecie urodziny Ludwika Zamenhofa. Tym razem uroczystości miały charakter święta książki esperanckiej. W tym czasie białostoccy esperantyści z braku własnego lokalu korzystali z uprzejmości Towarzystwa „Toz” przy ul. Warszawskiej 19 i tam też odbywały się wszystkie spotkania i zebrania.


Rok 1927 - Berta Mejloch, która osobiście znała małego Ludwika Zamenhofa, udostępniła esperantystom bezpłatnie 4-pokojowe mieszkanie przy ul. Zamenhofa 14a. Wreszcie dysponowno przestrzenią dla rosnącego księgozbioru. Biblioteka i czytelnia zostały oficjalnie zarejestrowane w rejestrach miejskich instytuacji.


1939-1944 - Esperanckie zbiory biblioteczne zostały zniszczone w trakcie działań wojennych i likwidacji getta.


Rok 1987 - 29 lipca 1987 r. pod pomnikiem L. Zamenhofa, w obecności ponad 1000 uczestników 72. Światowego Kongresu Esperanta, ogłoszono inicjatywę budowy Światowego Centrum Esperanta w mieście urodzin twórcy języka międzynarodowego. Tego dnia odbyło się też podpisanie Aktu Erekcyjnego przyszłego Centrum. 21 grudnia 1987 roku podpisano akt notarialny powołujący Fundację im. Ludwika Zamenhofa, której głównym celem miało być gromadzenie funduszy na Centrum Esperanta. Rok później, w czerwcu 1988 roku, na Zamku Królewskim w Warszawie zainaugurowano prace Fundacji. Jednym z elementów przyszłego Centrum miała być biblioteka, gromadząca zbiory z zakresu literatury pięknej oraz opracowania naukowe na temat uniwersalnego języka.


Rok 2007 - Prezydent Miasta Białegostoku Tadeusz Truskolaski pojechał na 92. Światowy Kongres Esperanto w Jokohamie, gdzie zadeklarował utworzenie w Białymstoku placówki kulturalnej Centrum im. Ludwika Zamenhofa. W przyszłym Centrum będzie funkcjonowała publiczna biblioteka esperancka.


Rok 2008 - Na 93. Światowym Kongresie Esperanto w Rotterdamie białostoccy esperantyści ogłosili apel do uczestników prosząc ich o dary książkowe do przyszłej biblioteki.


Rok 2009 - Wielu uczestników 94. Światowego Kongresu Esperanto w Białymstoku zostawiło organizatorom z przeznaczeniem dla przyszłej biblioteki książki ze swojej ojczystej literatury przetłumaczone na esperanto. m.in. Roman Dobrzyński ofiarował 13 wersji jęzkowych swojej książki „Ulica Zamenhofa”. Rada Miejska Białegostoku podjęła uchwałę o finansowaniu funkcjonowania od roku 2010 publicznej biblioteki ze zbiorami esperanckimi.


Rok 2010 - Białostockie Towarzystwo Esperantystów ogłosiło akcję „100 na 100” prosząc esperantystów z dużych miast o podarowanie bibliotece w Białymstoku 100 książek na 100-lecie zorganizowanego ruchu esperanckiego w Białymstoku.


Sejmik województwa podlaskiego podejmuje uchwałę o zmianie statutu Książnicy Podlaskiej celem umożliwienia jej prowadzenia w formie biblioteki publicznej zbiorów książek i czasopism esperanckich.


W ramach obchodów jubileuszu 100-lecia Książnicy Podlaskiej w dniu 12 maja 2010 w Centrum im. Ludwika przy ul. Warszawskiej 19 nastąpi uroczyste otwarcie pierwszej w Polsce publicznej biblioteki ze zbiorami w języku esperanto i na temat esperanta.


 

Białostockie Towarzystwo
Esperantystów
ul. Piękna 3
15-282 Białystok

tel.: 883 052 796


W każdą środę w siedzibie Towarzystwa i Fundacji Zamenhofa od godziny 16:00 dyżuruje jeden z członków zarząndu BTE, a o godzinie 17:00 rozpoczyna się spotkanie sympatyków esperanta